
اگر در بازار کریپتو بر سر هر معامله یک تصمیم جدید میگیرید، عملا هر بار در حال آزمون و خطا هستید و هرگز به برنامهریزی منظم و سودآوری معقول نخواهید رسید. اینجاست که نوشتن پلن معاملاتی بسیار کاربردی است. این برنامهریزی یک متن تزئینی یا یک سری قوانین خشک نیست؛ بلکه خلاصهای دقیق از منطق شخصی شما در معاملهگری است که مشخص میکند چه چیزی برایتان «معامله معتبر» محسوب میشود و چه فاکتورهایی بیاهمیت هستند.
بنابراین نوشتن پلن معاملاتی به معنی تبدیل تجربه، خطا و تحلیل به یک دستورالعمل مشخص است که بتوان آن را اجرا، بررسی و اصلاح کرد. در ادامه این مطلب، قدمبهقدم نحوه ساخت و نوشتن پلن معاملاتی کریپتو را آموزش داده و نکات مربوط به آن را معرفی میکنیم.
پلن معاملاتی کریپتو یک برنامهریزی کاربردی است که چارچوب تحلیل و تصمیمگیری معاملهگر را در زمان معامله مشخص میکند. هر معاملهگر در پلن معاملاتی خود مشخص میکند چه شرایطی برای ورود مناسب است، حجم هر معامله باید چگونه انتخاب شود و نسبت به موقعیتهای مختلف بازار چه واکنشی باید نشان دهد.
نکته مهم این است که بازار ارز دیجیتال ساختاری ۲۴ ساعته، نقدشوندگی نامتوازن و رفتارهای هیجانی شدید دارد. به همین دلیل، معاملات بیاساس و بدون چارچوب بهسرعت به خطاهای پرهزینه تبدیل میشوند و همینجا است که پلن معاملاتی نقش مرجع تصمیم را ایفا میکند و مانع تغییر مداوم قوانین در میانه معامله میشود. اجزای پایه پلن معاملاتی شامل موارد زیر است:
پلن معاملاتی کریپتو باید متناسب با ویژگیهای خاص این بازار طراحی شود و استفاده از نسخه کپیشده پلن معاملاتی بازار فارکس یا بورس در این بازار کارایی عملی ندارد؛ چراکه در کریپتو پارامترهایی مانند ساعات معامله، مدیریت ریسک شبانه و رفتار قیمت در آخر هفتهها معنا ندارند یا شکل آنها بسیارمتفاوت است. همچنین عمق بازار و ساختار سفارشها در بسیاری از آلت کوینها با بازارهای سنتی اصلا قابلمقایسه نیست.
قبل از ورود به جزئیات یک پلن معاملاتی حرفهای کریپتو، باید بدانید که این پلن ساختاری منسجم دارد که تمام تصمیمهای معاملاتی را به هم متصل میکند. بنابراین اگر حتی یکی از این اجزا بهدرستی تعریف نشود، کل پلن در اجرا دچار اختلال میشود. در ادامه، مهمترین بخشهایی را بررسی میکنیم که پایه یک پلن معاملاتی حرفهای در بازار ارز دیجیتال را شکل میدهند:

اولین فاکتور در نوشتن پلن معاملاتی کریپتو، مشخصکردن بازاری (منظور بازار بلاک چینهای لایه ۱، دیفای، میم کوینها، رمزارزهای هوش مصنوعی و مواردی از این قبیل) است که قرار است در آن معامله دهید. در بازار ارز دیجیتال، هر کوین یا توکن نقدشوندگی و رفتار کاملا متفاوتی دارد.
برای مثال، بیت کوین پادشاه بازار است و به دلیل سنگین بودن ارزش بازار، ممکن است که کوتاه مدت نوسان شدیدی نداشته باشد و به همین دلیل بیشتر به منظور سرمایهگذاریهای بلند مدت استفاده میشود؛ در مقابل، آلت کوینها و میم کوینها نوسانات هیجانی بسیار بیشتری دارند و میتوان از آنها در معاملات تایم فریمهای پایین نیز استفاده کرد.
بنابراین در پلن معاملاتی باید دقیقا مشخص باشد تمرکز روی کدام دسته از داراییها است. زیرا این انتخاب، مستقیما روی میزان ریسک، تعداد معاملات و نوع نوسانات اثر میگذارد.
| نوع دارایی | سطح نقدشوندگی | شدت نوسان | تایم فریمهای مناسب | کاربرد در پلن معاملاتی |
| بیت کوین | بسیار بالا | متوسط | ۴ ساعته، روزانه، هفتگی | معاملات روندی، نگهداری میان مدت و بلند مدت |
| اتریوم | بسیار بالا | متوسط تا بالا | ۱ ساعته، ۴ ساعته، روزانه، هفتگی | معاملات سویینگ و دنبالکردن روند، سرمایهگذاری بلندمدت |
| آلت کوینهای بزرگ | بالا | بالا | ۱ ساعته، ۴ ساعته، روزانه | معاملات کوتاه/ میان مدت با ساختار مشخص + در برخی موارد نیز بلند مدت |
| آلت کوینهای کمحجم | متوسط | بسیار بالا | ۱۵ دقیقه، ۱ ساعته، ۴ ساعته | معاملات سریع با کنترل ریسک سختگیرانه |
| میم کوینها | متغیر (وابسته به رتبه آنها در بازار) | هیجانی و غیرقابلپیشبینی | ۵ دقیقه، ۳۰ دقیقه، ۱ ساعته، ۴ ساعته | معاملات پرریسک با جایگاهی محدود در پلن معاملاتی |
بعد از مشخص کردن بازار هدف و تایم فریمهای معاملاتی، مرحله بعدی در پلن، تعیین استراتژی ورود است. استراتژی ورود به معنی تعریف دقیق شرایطی است که معاملهگر حاضر میشود وارد یک موقعیت شود و پول خود را در بازار قرار دهد. استراتژی ورود میتواند ترکیبی از تحلیل تکنیکال و تحلیل فاندامنتال باشد:
در پلن حرفهای، نوع ورود باید دقیقا تعریف شود و شامل شرایطی مثل حداقل حجم معاملات، تغییرات قیمتی یا تایید چند اندیکاتور باشد. همچنین باید مشخص شود اگر شرایط تحلیل تکنیکال و فاندامنتال با هم تضاد داشتند، اولویت با کدام معیار است.

یکی از مهمترین بخشهای نوشتن پلن معاملاتی، تعریف دقیق نحوه خروج از معامله و ثبت نتایج است. خروج صحیح، نه تنها سود را حفظ میکند بلکه از ضررهای غیرضروری نیز جلوگیری میکند. در پلن حرفهای، خروج باید بر اساس معیارهای مشخص و قابل اندازهگیری تعیین شود که مهمترین اصول آن شامل موارد زیر هستند:
مدیریت ریسک بخش جداییناپذیر هر پلن معاملاتی است و نقش مستقیم در حفظ سرمایه و کاهش زیانهای غیرضروری دارد. در بازار کریپتو که نوسانات بالا و حرکات غیرقابلپیشبینی رایج است، مشخص کردن چارچوبهای ریسک پیش از ورود به معامله، پایه تصمیمهای منطقی و پایدار است. در ادامه، مهمترین اصول مدیریت ریسک در پلن معاملاتی را بررسی میکنیم.
ریسک به ریوارد (R/R) نسبت میزان ریسکی که در هر معامله میپذیرید و سود احتمالی آن معامله است. تعیین این نسبت پیش از ورود به معامله، یکی از پایههای مدیریت ریسک در پلن معاملاتی کریپتو و همچنین جزو روشهای مدیریت سرمایه برای اسکالپرها است و به شما کمک میکند تصمیمهای منطقی بگیرید و تا جای ممکن از عملکردهای هیجانی دور بمانید.
ریسک به ریوارد استاندارد معمولا به شکل یک نسبت عددی بیان میشود. برای مثال ریسک به ریوارد ۱:۳ به این معنی است که برای هر واحد ریسک، انتظار سه واحد سود وجود دارد. معاملات با نسبت ریسک به ریوارد کمتر از استاندارد مشخص شده، از پلن خارج میشوند تا سرمایه در معرض ریسک غیرضروری قرار نگیرد.
توجه داشته باشید که این نسبت برای هر دارایی کریپتویی کاملا متفاوت است و باید با ویژگیهای بازار، نوسانات دارایی و سبک معاملاتی شما هماهنگ باشد.
برای مثال اگر حد ضرر شما روی ۵٪ پایینتر از قیمت ورود قرار دارد و نسبت ریسک به ریوارد ۱:۳ در نظر گرفته شده، هدف سود باید حدود ۱۵٪ بالاتر از نقطه ورود باشد.
حجم معامله مشخص میکند چه میزان سرمایه در یک موقعیت معاملاتی وارد شود و یکی از اصلیترین بخشهای مدیریت ریسک در طراحی پلن معاملاتی کریپتو است. انتخاب حجم مناسب، ارتباط مستقیم با حد ضرر و ریسک به ریوارد دارد و بدون آن، حتی رعایت نسبتهای استاندارد ریسک به سود فایدهای ندارد. برای محاسبه حجم معامله میتوانید مراحل زیر را دنبال کنید:
حجم معامله = سرمایه در خطر ÷ فاصله حد ضرر
کنترل حجم معامله باعث میشود نوسانات شدید بازار، اثر مخربی روی کل سرمایه نداشته باشد و پلن معاملاتی قابلیت اجرا و ثبات خود را حفظ کند. همچنین ثبت حجمهای معامله و تطبیق آن با حد ضرر، پایهای برای بررسی عملکرد و اصلاح پلن معاملاتی در طول زمان است.
برای درک بهتر محاسبه حجم معامله، یک مثال عددی ساده را مرحلهبهمرحله بررسی میکنیم. هدف این مثال نشاندادن تفاوت بین «مبلغ کل معامله» و «میزان ریسک واقعی» است.
فرض کنید سرمایه شما ۱۰ هزار دلار است و طبق پلن معاملاتی، در هر معامله فقط ۲ درصد از این سرمایه را در معرض ریسک قرار میدهید. نقطه ورود معامله روی قیمت ۱۰۰ دلار تعیین شده و حد ضرر در سطح ۹۵ دلار قرار دارد.
در این معامله، با وجود اینکه ۴٬۰۰۰ دلار وارد بازار شده، ریسک واقعی معامله فقط ۲۰۰ دلار است. این یعنی حجم معامله بهدرستی محاسبه شده و حتی در صورت فعال شدن حد ضرر، سرمایه کل تحت فشار شدید قرار نمیگیرد.

در بازار کریپتو که نوسانات شدید و حرکات سریع قیمت رایج است، تعیین حد ضرر بخش حیاتی مدیریت ریسک است. دو روش اصلی برای تنظیم حد ضرر وجود دارد که شامل حد ضرر «ثابت» و «پویا» میشود.

نقش روانشناسی معاملهگر در پلن معاملاتی کریپتو
روانشناسی معاملهگر بخش جداییناپذیر هر پلن معاملاتی است و تاثیر مستقیم روی کیفیت تصمیمها و ثبات عملکرد دارد؛ چراکه بدون کنترل هیجانات و رفتارهای احساسی، حتی بهترین پلنهای معاملاتی هم به نتایج غیرقابل پیشبینی منتهی میشوند. مهمترین نکات روانشناسی در پلن معاملاتی به شرح زیر است:

برای اینکه پلن معاملاتی کریپتو بتواند بهصورت عملی اجرا شود، لازم است ابزار و دادههای مناسب در دسترس معاملهگر قرار داشته باشد.
اولین و مهمترین ابزار، پلتفرمهای چارتینگ مانند تریدینگ ویو (TradingView) هستند که امکان بررسی نمودارها، رسم سطوح حمایت و مقاومت، استفاده از اندیکاتورها و ثبت سناریوهای معاملاتی را فراهم میکنند. در حقیقت این ابزار بستری تحلیلی برای معاملهگر فراهم میکنند تا بتواند سطوح ورود و خروج خود را قبل از اجرای معاملات بررسی و نقاط کلیدی بازار را شناسایی کند.
ابزارهای دوم، اطلاعات مربوط به جریان نقدینگی، حجم تراکنشها، هولدینگ کیف پولها و شاخصهای عمومی بازار هستند که دید دقیقتری نسبت به شرایط و رفتار احتمالی قیمت ارائه میدهد.
ابزار کاربردی سوم نیز ثبت جزئیات هر معامله است و شامل نقطه ورود، حد ضرر، حد سود، حجم و دلیل ورود و خروج میشود که همگی بخش جداییناپذیر پلن حرفهای هستند. این مدل ژورنالها نه تنها امکان بررسی عملکرد گذشته و یافتن اشتباهات را فراهم میکنند، بلکه مبنایی برای اصلاح پلن و بهبود تصمیمگیری در آینده میسازند.
شما میتوانید از قالبهای استاندارد پلن معاملاتی به عنوان نقطه شروع برای طراحی پلن شخصی استفاده کرده و سپس بسته به سبک و اهداف معاملهگری خود آن را شخصیسازی کنید. قالب پیشنهادی پلن معاملاتی برای تریدرهای ایرانی میتواند شامل فاکتورهای زیر باشد:
همچنین، به منظور شخصیسازی پلن معاملاتی بر اساس سبک معاملهگری خود میتوانید از پارامترهای زیر استفاده کنید:

نوشتن پلن معاملاتی کریپتو نوعی برنامهریزی است که تجربه، تحلیل و رفتار فردی معاملهگر را به یک چارچوب عملیاتی تبدیل میکند. بدون پلن، هر تصمیم در بازار ۲۴ ساعته کریپتو میتواند نتیجهای غیرقابلپیشبینی داشته باشد. در عوض، نوشتن پلن معاملاتی کامل مشخص میکند چه داراییهایی برای معامله در اولویت باشند، تایم فریم مناسب هر معامله چیست، استراتژیهای ورود و خروج چگونه تعریف میشوند، ریسک به ریوارد استاندارد و حجم معاملات چگونه محاسبه میشوند و حد ضرر در چه شرایطی تغییر میکند. رعایت این اصول، ثبت دقیق معاملات و بازبینی مداوم عملکرد، پایهای برای اصلاح پلن و ارتقای تصمیمگیری در طول زمان است و مانع بروز اشتباهات رایجی مانند کپیبرداری از پلن دیگران بدون تطبیق شخصی یا نداشتن قوانین مشخص برای شرایط بحرانی بازار میشود.
شاید دوست داشته باشید بخوانید:
10 ارز دیجیتال برتر ژانویه 2024
۲۷ دی ۱۴۰۲ ۴K بازدید
قول تازه همتی به بازارها؛ وعده ثبات ارزی و برخورد با بانکهای ناتراز
۱۰ دی ۱۴۰۴ ۸۳ بازدید
سیگنال بازگشت نزولی شیبا اینو خبر از ریزش قیمت به زیر ۰٫۰۰۰۰۱۳ دلار میدهد
۸ مرداد ۱۴۰۴ ۵۰۰ بازدید
آنچه خـواهید خـواند:
دستــههای محبــوب
آخریـن بررسی شدههای بازار سرمایه
پربازدیدترین آموزشها
عضو چراغ نیستید؟
ثبت نام