انواع ستاپ‌های معاملاتی در بازارهای مالی

ستاپ‌های معاملاتی هسته اصلی تصمیم‌گیری در بازارهای مالی هستند. هر معامله موفق، قبل از ثبت سفارش خرید یا فروش بر اساس یک ستاپ مشخص شکل می‌گیرد. ستاپ معاملاتی در واقع یک دستورالعمل از پیش تعریف‌شده است که به معامله‌گر می‌گوید بازار باید چه شرایطی داشته باشد تا ورود به معامله منطقی باشد. این دستورالعمل شامل شرایط ورود، حد ضرر، حد سود و میزان ریسک قابل قبول است. 
بدون داشتن ستاپ معاملاتی مناسب، معامله‌گر به واکنش‌های لحظه‌ای بازار وابسته می‌شود. این رفتار معمولا باعث تصمیم‌های احساسی، ورودهای دیرهنگام یا خروج‌های عجولانه می‌شود. ستاپ معاملاتی کمک می‌کند تصمیم‌گیری از حالت احساسی خارج شده و بر اساس منطق و داده انجام بگیرد. 
در این مطلب با انواع ستاپ های معاملاتی برای شرایط مختلف بازار آشنا می‌شویم. 

تفاوت ستاپ معاملاتی با استراتژی معاملاتی 

بسیاری از معامله‌گران این دو مفهوم را به‌جای هم استفاده می‌کنند، در حالی که تفاوت‌های مهمی بین ستاپ معاملاتی و استراتژی معاملاتی وجود دارد. استراتژی در واقع یک چارچوب کلی برای فعالیت در بازار است. این چارچوب مشخص می‌کند که معامله‌گر بر چه مبنایی تحلیل می‌کند، از چه ابزارهایی استفاده می‌کند و در چه شرایطی دست به معامله می‌زند. 
ستاپ معاملاتی زیرمجموعه‌ای از استراتژی است. به بیان ساده استراتژی مسیر کلی را مشخص می‌کند و ستاپ‌ها نقاط دقیق ورود و خروج را تعیین می‌کنند. یک استراتژی می‌تواند چندین ستاپ مختلف داشته باشد که هر کدام در شرایط خاصی فعال می‌شوند. 
برای مثال، یک معامله‌گر ممکن است استراتژی پرایس اکشن داشته باشد. در این استراتژی، ستاپ‌هایی مانند بریک اوت، پولبک به ناحیه عرضه و تقاضا یا کندل IFC تعریف می‌شود. هر کدام از این ستاپ‌ها قواعد خاص خود را دارند. 

اجزای اصلی یک ستاپ معاملاتی حرفه‌ ای 

فارغ از سبک و بازار، هر ستاپ معاملاتی چند جزء اصلی دارد. شناخت این اجزا به شما کمک می‌کند ستاپ‌های مختلف را بهتر درک کنید و در صورت نیاز آن‌ها را برای خود شخصی‌سازی کنید. 
این اجزاء عبارتند از: 

• اولین جزء، شرایط بازار است. ستاپ باید مشخص کند در چه نوع بازاری اعتبار دارد؛ بازار رونددار، بازار رنج یا بازار پرنوسان خبری. استفاده از یک ستاپ در شرایط نامناسب، احتمال خطا را افزایش می‌دهد. 
• جزء دوم، نقطه ورود است. ستاپ به‌طور دقیق مشخص می‌کند ورود در چه قیمتی و با چه تأییدهایی انجام شود. این تأییدها می‌توانند شامل شکست سطح، بسته شدن کندل خاص یا واکنش قیمت به یک ناحیه مهم باشند. 
• جزء سوم، حد ضرر است. حد ضرر بخش حیاتی هر ستاپ معاملاتی است. بدون حد ضرر، هیچ ستاپی کامل نیست. جای‌گذاری حد ضرر باید منطقی و بر اساس ساختار بازار انجام شود. 
•  جزء چهارم، حد سود یا تارگت است. ستاپ معاملاتی باید مشخص کند معامله تا کجا پتانسیل حرکت دارد. این موضوع به معامله‌گر کمک می‌کند نسبت ریسک به ریوارد را قبل از ورود بررسی کند. 

آشنایی با چند ستاپ معاملاتی کاربردی 

حال که با تعریف و نکات مقدماتی انتخاب ستاپ معاملاتی آشنا شدیم، بهتر است به سراغ اصل مطلب رفته و با چند مورد از کاربردی‌ترین ستاپ‌های معاملاتی آشنا شویم.
در ادامه ستاپ‌های زیر را با هم بررسی می‌کنیم:

• FVG (Fair Value Gap)
• OTE (Optimal Trade Entry)
• AMD / PO3 (Power of 3)
• Quasimodo (QM)
• Turtle Soup
•  Liquidity Sweep
• Order Block
• Breaker Block
• RTM (Read The Market)
• WOW

ابزار کلیدی اسمارت مانی؛ FVG (Fair Value Gap)

FVG یا Fair Value Gap نشان‌دهنده یک ناکارآمدی کوتاه‌مدت در بازار است، جایی که قیمت سریع حرکت کرده و بخشی از بازار بدون تعادل بین عرضه و تقاضا مانده است. این ناحیه می‌تواند به عنوان نقطه ورود یا تارگت سود برای معامله‌گران عمل کند.
نحوه شناسایی FVG

• کندلی با بدنه بزرگ و سایه‌های کوتاه پیدا کنید
• کندل قبل و بعد از آن را بررسی کنید
• فاصله بین کندل‌ها را به این شکل محاسبه کنید:
• صعودی: فاصله بین بالاترین قیمت کندل اول و پایین‌ترین قیمت کندل سوم
• نزولی: فاصله بین پایین‌ترین قیمت کندل اول و بالاترین قیمت کندل سوم

نحوه استفاده در معامله

• ورود: وقتی قیمت به داخل FVG بازمی‌گردد، منتظر سیگنال تأییدی باشید (مثلا پین‌بار یا کندل برگشتی)
• تارگت سود: FVG را به عنوان هدف حد سود در نظر بگیرید، چون معمولا قیمت تمایل دارد این شکاف را پر کند

نقطه ورود بهینه: ستاپ OTE در سبک ICT

ستاپ OTE یا Optimal Trade Entry یکی از محبوب‌ترین ستاپ‌های معاملاتی است که به شما کمک می‌کند نقطه ورود مناسب را در زمان اصلاح قیمت پیدا کنید. ایده اصلی این ستاپ ساده است؛ قیمت بعد از یک حرکت قوی، مقداری اصلاح می‌کند و سپس دوباره در جهت روند اصلی ادامه مسیر می‌دهد. OTE با کمک فیبوناچی، محدوده‌ای را مشخص می‌کند که احتمال برگشت قیمت در آن بیشتر است و ریسک ورود کاهش پیدا می‌کند. این ستاپ برای معاملات روزانه و سویینگ کاربرد بالایی دارد.

نحوه شناسایی ستاپ OTE

• ابتدا روند اصلی بازار را در تایم‌فریم بالاتر مشخص کنید
• آخرین موج قوی یا ایمپالس را شناسایی کنید
• ابزار فیبوناچی را روی همان موج رسم کنید
• در روند صعودی از کف به سقف
• در روند نزولی از سقف به کف
• محدوده OTE بین سطوح ۰.۶۲، ۰.۷۰۵ و ۰.۷۹ فیبوناچی قرار دارد

نحوه استفاده از OTE در معامله

• منتظر بازگشت قیمت به محدوده OTE بمانید
• بهترین ساعت بازار فارکس برای این استراتژی، کیل‌زون نیویورک بین ساعت ۸:۳۰ تا ۱۱ صبح است
• هم‌زمانی OTE با نواحی مهم مثل Order Block یا FVG اعتبار ستاپ را افزایش می‌دهد
• بعد از مشاهده نشانه ورود مثل شکست ساختار یا رفتار تأییدی قیمت، وارد معامله شوید
• حد ضرر معمولا پشت انتهای موج و نزدیک سطح ۱.۰۰ فیبوناچی قرار می‌گیرد
• حد سود می‌تواند روی سقف یا کف قبلی بازار، نقدینگی مقابل یا سطوح گسترشی تنظیم شود

قدرت سه‌ گانه؛ ستاپ AMD یا PO3 در سبک ICT

ستاپ AMD که با نام Power of 3 یا PO3 هم شناخته می‌شود، یک مدل ساده برای درک رفتار بازار است. این ستاپ می‌گوید قیمت معمولا در سه مرحله حرکت می‌کند؛ اول جمع‌آوری سفارش‌ها، بعد فریب بازار و در پایان حرکت اصلی. با شناخت این سه مرحله، می‌شود منطق حرکت قیمت را راحت‌تر فهمید و همراه جریان اصلی بازار معامله کرد.
در مرحله اول که به آن انباشت گفته می‌شود، بازار معمولا آرام و کم‌نوسان است. قیمت در یک محدوده مشخص بالا و پایین می‌رود و هنوز جهت جدی خود را نشان نمی‌دهد. در این بخش، بازیگران بزرگ در حال آماده‌سازی هستند.
نحوه شناسایی ستاپ PO3

• روند کلی بازار را در تایم‌فریم بالاتر مشخص کنید
•  فاز انباشت را با حرکت رفت و برگشتی و نوسان کم تشخیص دهید
•  فاز دستکاری را زمانی می‌بینید که قیمت یک شکست ظاهری ایجاد می‌کند
•  مثلا عبور کوتاه‌مدت از سقف یا کف رنج
•  یا عبور از اوپن روزانه و برگشت سریع
•   بعد از این حرکت فریب‌دهنده، فاز توزیع شروع می‌شود

در فاز دستکاری، بسیاری از معامله‌گران فکر می‌کنند روند عوض شده است، در حالی که این حرکت فقط برای جمع‌آوری نقدینگی انجام می‌شود. بلافاصله بعد از آن، بازار وارد فاز توزیع می‌شود و حرکت اصلی و قدرتمند قیمت آغاز می‌گردد.
نحوه استفاده از PO3 در معامله

• بعد از پایان دستکاری، منتظر نشانه ورود بمانید
• این نشانه‌ها می‌تواند تغییر رفتار قیمت، شکست ساختار یا یک کندل بازگشتی واضح باشد
• ورود معامله در جهت فاز توزیع انجام می‌شود
• خرید در مدل صعودی
•  فروش در مدل نزولی

مدیریت معامله و عملکرد ستاپ

•  حد ضرر معمولا پشت سقف یا کف حرکت دستکاری قرار می‌گیرد
•   حد سود روی نواحی نقدینگی بعدی یا ادامه روند تنظیم می‌شود
•  این ستاپ کمک می‌کند ورودها دقیق‌تر باشند و نسبت سود به زیان منطقی‌تری شکل بگیرد

 الگوی برگشتی پیشرفته؛ ستاپ Quasimodo (QM)

ستاپ Quasimodo یا QM یکی از ستاپ‌های معاملاتی پیشرفته پرایس اکشن است که برای شناسایی برگشت قیمت کاربرد دارد. این الگو شبیه به الگوی سر و شانه است، اما با جزئیات بیشتری، سقف‌ها و کف‌های بالاتر یا پایین‌تر را بررسی می‌کند. با QM می‌توان نقاط ورود دقیق و کم‌ریسک در انتهای روندها پیدا کرد.
نحوه شناسایی ستاپ QM
 در روند صعودی:

• سقف بالاتر (Higher High) شکل می‌گیرد
• قیمت اصلاح می‌کند
•  کف پایین‌تر (Lower Low) ایجاد می‌شود
• بازگشت قیمت به سطح شانه چپ (Left Shoulder) که معمولا یک حمایت یا مقاومت قبلی است

در روند نزولی، برعکس عمل می‌کنیم:

• کف پایین‌تر → اصلاح → سقف بالاتر → بازگشت به شانه چپ

نحوه استفاده در معامله

• QM صعودی (Buy): ورود در بازگشت به شانه چپ با دستور Buy Limit
• QM نزولی (Sell): ورود در بازگشت به شانه چپ با دستور Sell Limit
• این ستاپ معمولا در انتهای روندها اتفاق می‌افتد و فرصت مناسبی برای شکار برگشت قیمت ایجاد می‌کند

 شکست جعلی نقدینگی؛ ستاپ Turtle Soup

ستاپ Turtle Soup یا سوپ لاکپشت یک روش پیشرفته پرایس اکشن است که کمک می‌کند تله‌های بازارسازان و نهادهای بزرگ را شناسایی کنید. ایده اصلی این است که بازار گاهی سطوح مهم را می‌شکند تا استاپ معامله‌گران را فعال کند، اما سپس قیمت برمی‌گردد. با Turtle Soup می‌توانید از این شکست‌های جعلی استفاده کنید و در جهت مخالف حرکت اصلی وارد معامله شد.
نحوه شناسایی ستاپ Turtle Soup

• خرید (TSL): قیمت کمی پایین‌تر از کف قبلی می‌رود تا استاپ فروش‌ها فعال شود، سپس برگشت می‌کند
•  فروش (TSS): قیمت کمی بالاتر از سقف قبلی می‌رود تا استاپ خریدها فعال شود، سپس برگشت می‌کند
•  این حرکت‌ها معمولا با شکست ساختار یا سویینگ شکست همراه هستند

نحوه استفاده در معامله

•  بعد از مشاهده شکست جعلی، در تایم‌فریم پایین‌تر خلاف جهت حرکت کنید
• خرید در TSS و فروش در TSL انجام می‌شود
• معمولا حرکت برگشتی بین ۵ تا ۵۰ پیپ است و فرصت خوبی برای سود کوتاه‌مدت فراهم می‌کند

مدیریت معامله و عملکرد Turtle Soup

• حد ضرر حداقل ۱۰ پیپ در سمت شکست جعلی قرار می‌گیرد
• هدف اولیه بازگشت قیمت به ناحیه اوردر بلاک (RTO) است
• ترکیب با شکست ساختار (BMS) و بازگشت به اوردر بلاک، سیگنال معکوس قوی ایجاد می‌کند و نسبت ریسک به ریوارد مناسبی ارائه می‌دهد

 شکار نقدینگی؛ ستاپ Liquidity Sweep

ستاپ Liquidity Sweep یا لیکوییدیتی سوییپ یک حرکت فریبنده در بازار است که به معامله‌گران کمک می‌کند تله‌های بازارسازان و نهادهای بزرگ را شناسایی کنند. ایده اصلی این است که قیمت موقتا از سطوح مهم حمایت یا مقاومت عبور می‌کند تا استاپ لاس‌های معامله‌گران فعال شود و نقدینگی جمع‌آوری شود، سپس دوباره به مسیر اصلی خود بازمی‌گردد. این حرکت فرصتی مناسب برای ورود کم‌ریسک در خلاف جهت کوتاه‌مدت ایجاد می‌کند.
نحوه شناسایی Liquidity Sweep

• شکست کاذب سطح کلیدی حمایت یا مقاومت
• افزایش حجم معاملات هنگام شکست جعلی
• برگشت سریع قیمت به داخل محدوده قبلی با یک کندل قوی

نحوه استفاده در معامله

•  پس از تأیید برگشت قیمت، خلاف جهت شکست وارد معامله شوید
•  خرید پس از سوییپ نزولی
•  فروش پس از سوییپ صعودی
• این ورود معمولا کوتاه‌مدت و با دقت بالا انجام می‌شود

مدیریت معامله و عملکرد ستاپ

• حد ضرر خارج از محدوده سوییپ قرار می‌گیرد
• حد سود روی سطوح بعدی یا اوردر بلاک تنظیم می‌شود
•  این ستاپ کمک می‌کند ریسک ورود در شکست‌های واقعی کاهش یابد و نسبت ریسک به ریوارد در بازارهای پرنقدینگی مثل فارکس و طلا بهینه شود

نواحی سفارش نهادها؛ ستاپ Order Block

ستاپ Order Block ناحیه‌ای روی نمودار است که نهادهای بزرگ مثل بانک‌ها سفارش‌های زیاد خرید یا فروش قرار می‌دهند. این مناطق معمولا به عنوان حمایت یا مقاومت قوی عمل می‌کنند و وقتی قیمت به آن‌ها بازمی‌گردد، مسیر حرکت بازار معمولا هم‌جهت با سفارش نهادها خواهد بود. بلاک صعودی در این ستاپ نشان‌دهنده تقاضا و بلاک نزولی نشان‌دهنده عرضه است.
نحوه شناسایی Order Block

• روند کلی بازار را در تایم‌فریم بالاتر مشخص کنید
• کندل اینگالفینگ بزرگ بعد از روند مخالف را پیدا کنید
• کندل صعودی برای بلاک bullish
•  کندل نزولی برای بلاک bearish
• ناحیه بلاک را از بدنه کندل کلیدی با ابزار مستطیل مشخص کنید
• اعتبار بلاک با شکست ساختار یا حجم بالای معاملات تأیید می‌شود

نحوه استفاده در معامله

• منتظر بازگشت قیمت به بلاک باشید
•  ورود معامله با سیگنال پرایس اکشن انجام می‌شود:

1.  خرید در بلاک صعودی
2.  فروش در بلاک نزولی

•  سیگنال‌ها می‌توانند پین‌بار یا کندل انگالفینگ باشند

مدیریت معامله و عملکرد Order Block

• حد ضرر زیر بلاک صعودی یا بالای بلاک نزولی قرار می‌گیرد
• حد سود حداقل دو برابر ریسک یا در سطح بعدی تنظیم می‌شود

بلاک شکسته ‌شده؛ ستاپ Breaker Block

ستاپ Breaker Block یا بریکر بلاک یک ناحیه خاص روی نمودار است که از اوردر بلاک قبلی و شکسته‌شده شکل می‌گیرد. وقتی اوردر بلاک شکسته می‌شود، ساختار بازار تغییر کرده و همان ناحیه حالا به حمایت یا مقاومت قوی تبدیل می‌شود. این ستاپ کمک می‌کند نقاط ورود دقیق و کم‌ریسک در جهت روند جدید پیدا کنید.
نحوه شناسایی Breaker Block

• ابتدا یک اوردر بلاک معتبر پیدا کنید
•  منتظر شکست آن با بسته شدن کندل فراتر از ناحیه باشید
•  اوردر بلاک شکسته‌شده به Breaker Block تبدیل می‌شود:

1. صعودی: شکست اوردر بلاک نزولی 
2. نزولی: شکست اوردر بلاک صعودی 

نحوه استفاده در معامله

• بعد از پولبک یا بازگشت قیمت به بریکر بلاک، وارد معامله شوید
•   دو سبک ورود وجود دارد:

1.  تهاجمی: لیمیت روی لبه ناحیه
2.  محافظه‌کارانه: با سیگنال پرایس اکشن مثل پین‌بار 

مدیریت معامله و عملکرد ستاپ

• حد ضرر خارج از ناحیه بریکر بلاک قرار می‌گیرد
• حد سود روی سطوح بعدی یا ادامه روند تنظیم می‌شود
• ترکیب با اوردر بلاک یا FVG باعث ایجاد سیگنال‌های برگشتی قوی و نسبت ریسک به ریوارد بالا می‌شود

الگوهای پیشرفته پرایس اکشن؛ ستاپ‌ های RTM

ستاپ‌های RTM یک روش پیشرفته پرایس اکشن هستند که بدون نیاز به اندیکاتور، نقاط ورود و خروج دقیق را مشخص می‌کنند. ایده اصلی این ستاپ‌های معاملاتی بر پایه مشاهده رفتار قیمت و جریان سفارش‌ها است و از الگوهای مختلفی مثل QM، الماس، کن‌کن، FO+MPL و ترکیب کندلی استفاده می‌کنند تا روند بازار و برگشت‌ها را پیش‌بینی کنند.
نحوه شناسایی ستاپ‌های RTM

• پیدا کردن الگوهای کلیدی روی نواحی عرضه و تقاضا:

1.  CP: فشردگی کف یا سقف
2. 3Drive: سه سقف یا کف متوالی
3.  Liquidity: حرکت شارپی قیمت
4. FTR: شکست و رنج بالای یا زیر سطح
5. QM: شانه چپ با سقف/کف بالاتر
6. الماس: فشردگی لوزی‌شکل

• ترکیب الگوها با پولبک یا شکست کاذب برای تأیید

نحوه استفاده در معامله

•  انتهای روندها: QM یا الماس برای ورود برگشتی
• روندهای ضعیف: CP، 3Drive یا کن‌کن
• ورود خرید یا فروش با بازگشت قیمت به سطوح کلیدی و تأیید کندلی

مدیریت معامله و عملکرد ستاپ‌های RTM

• حد ضرر: خارج از ناحیه الگو
• حد سود: سطوح بعدی یا نسبت ریسک به ریوارد بالا
•  ترکیب الگوها مثل FO+MPL یا کندل‌های مومنتوم/بیس، دقت پیش‌بینی ادامه روند یا برگشت را افزایش می‌دهد
•  این ستاپ‌ها امکان معامله خالص پرایس اکشن با سودآوری بالا را فراهم می‌کنند

الگوی برگشتی؛ ستاپ WOW آلفونسو

ستاپ WOW یکی از الگوهای برگشتی پرایس اکشن است که توسط آلفونسو مورنو معرفی شد. این الگو به دلیل شکل حرف W (یا M معکوس)، شکست خط روند و بازگشت قیمت به ناحیه بیس، فرصت‌های ورود دقیق و کم‌ریسک را فراهم می‌کند. 
نحوه شناسایی WOW

• خط روند را با اتصال دو کف (در روند نزولی) یا دو سقف (در روند صعودی) رسم کنید
• منتظر شکست کامل خط روند با کندل OHLC باشید (تمام کندل خارج از خط روند بسته شود)
•  ناحیه بیس را مشخص کنید:

1. نزولی: تقاضا
2. صعودی: عرضه

نحوه استفاده در معامله

•  پس از شکست خط روند، منتظر بازگشت قیمت به ناحیه بیس باشید
•  ورود معامله با کندل تأییدی قوی:

1. خرید در WOW صعودی (انتهای روند نزولی)
2. فروش در WOW نزولی (انتهای روند صعودی)

مدیریت معامله و عملکرد WOW

• حد ضرر: زیر بیس در خرید یا بالای بیس در فروش
• حد سود: حداقل نسبت ۱:۳ یا روی سطح بعدی عرضه/تقاضا
• ترکیب با تایم‌فریم بالاتر، دقت ورود و نسبت ریسک به ریوارد را به شکل قابل توجهی افزایش می‌دهد

مقایسه ستاپ های معاملاتی معامله گران حرفه ای

در بخش قبل با محبوب‌ترین ستاپ‌های معاملاتی آشنا شدیم. حال می‌خواهیم به سراغ مقایسه این ستاپ‌ها رفته و از طریق جدول زیر این موضوع را بررسی کنیم:
 

جمع‌ بندی 

ستاپ‌های معاملاتی ابزارهایی هستند که معامله‌گر را از تصمیم‌های احساسی دور می‌کنند و به معاملات نظم می‌دهند. هیچ ستاپی را به‌تنهایی نمی‌توان به عنوان بهترین گزینه برای کسب سود از بازارهای مالی معرفی کرد. کارایی هر ستاپ به شرایط بازار، سبک معاملاتی و شخصیت معامله‌گر بستگی دارد. 
معامله‌گری موفق نتیجه شناخت، تمرین و پایبندی به ستاپ‌های مشخص است. با بررسی ستاپ‌های مختلف و تطبیق آن‌ها با شرایط شخصی، می‌توانید به یک سیستم معاملاتی سودآور دست پیدا کنید.