آیا صرافی‌های رمزارز ایرانی تحریم شدند؟ واقعیت پشت یک شایعه پرسرعت

نام صرافی‌های شناخته‌شده داخلی در این شایعات به چشم می‌خورد و همین موضوع باعث شد بسیاری از کاربران نسبت به امنیت دارایی‌های دیجیتال خود دچار تردید شوند. اما بررسی دقیق‌تر ماجرا نشان می‌دهد واقعیت، فاصله قابل‌توجهی با این روایت دارد.

آنچه در اصل رخ داده، نه تحریم مستقیم صرافی‌های فعال داخل ایران، بلکه اقدام تازه وزارت خزانه‌داری آمریکا علیه دو پلتفرم رمزارزی ثبت‌شده در خارج از کشور است؛ اقدامی که در فرآیند بازنشر، به‌اشتباه به کل اکوسیستم رمزارز ایران تعمیم داده شده است.

منشأ خبر و جزئیات تحریم‌های اعلام‌شده

ماجرای اصلی از اطلاعیه‌ای آغاز می‌شود که از سوی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده و از طریق دفتر کنترل دارایی‌های خارجی (OFAC) منتشر شده است. در این اطلاعیه، برای نخستین‌بار دو پلتفرم رمزارزی بین‌المللی به اتهام نقش‌آفرینی در شبکه‌های مالی مرتبط با ایران و نهادهای تحریم‌شده، در فهرست تحریم‌ها قرار گرفتند.

بر اساس متن رسمی، این دو شرکت با نام‌های Zedcex Exchange Ltd و Zedxion Exchange Ltd معرفی شده‌اند؛ شرکت‌هایی که محل ثبت آن‌ها لندن اعلام شده و به ادعای مقام‌های آمریکایی، در پردازش حجم بالایی از تراکنش‌های رمزارزی مرتبط با شبکه‌های مالی ایران نقش داشته‌اند. در برخی گزارش‌های تکمیلی حتی به ارتباط این پلتفرم‌ها با شبکه‌هایی منتسب به پرونده‌های قدیمی مالی نیز اشاره شده است.

نکته کلیدی اما اینجاست: این شرکت‌ها صرافی‌های فعال داخل ایران نیستند و هیچ‌یک از نام‌های شناخته‌شده بازار رمزارز داخلی در فهرست تحریم‌های جدید دیده نمی‌شود. با این حال، در بازنشر خبر در کانال‌های تلگرامی و برخی رسانه‌ها، این تمایز مهم نادیده گرفته شد و تیترهایی کلی و مبهم مانند «تحریم صرافی‌های رمزارز ایران» شکل گرفت؛ تیترهایی که بیش از آنکه اطلاع‌رسان باشند، باعث تشویش اذهان عمومی شدند.

واکنش صرافی‌ها و توضیح کارشناسان

پس از گسترش این شایعات، برخی صرافی‌های مطرح داخلی به‌صورت مستقیم موضوع را بررسی و تکذیب کردند. آن‌ها اعلام کردند هیچ‌گونه ابلاغ یا اشاره‌ای به نام این صرافی‌ها در فهرست تحریم‌های جدید وجود ندارد و فعالیت‌شان طبق روال گذشته ادامه دارد. حتی برخی از این مجموعه‌ها از برنامه‌ریزی برای انتشار بیانیه‌های شفاف‌سازی خبر دادند تا نگرانی کاربران کاهش یابد.

در کنار این واکنش‌ها، کارشناسان حوزه فناوری و رمزارز نیز بر یک نکته مهم تأکید کردند: نبود تحریم جدید به معنای نبود ریسک نیست. به گفته تحلیلگران، فعالیت رمزارزی کاربران ایرانی سال‌هاست با ریسک‌های ساختاری همراه است؛ ریسک‌هایی که مستقل از تحریم‌های تازه یا قدیمی وجود داشته‌اند. یکی از مصادیق شناخته‌شده این موضوع، حساسیت روی تراکنش‌های استیبل‌کوین‌هایی مانند تتر (USDT) است.

در سال‌های گذشته، بارها گزارش‌هایی منتشر شده که نشان می‌دهد برخی تترهایی که از مبدأ صرافی‌های ایرانی به کیف پول‌های خارجی منتقل شده‌اند، در مقصد با محدودیت یا حتی مسدودی مواجه شده‌اند. این اتفاق‌ها نه فراگیر بوده و نه به‌صورت عمومی اعمال شده‌اند، اما به‌هرحال نشان می‌دهند که کاربران ایرانی همواره باید ریسک‌های خاص این بازار را در نظر داشته باشند.

پیامدها برای کاربران ایرانی؛ چه تغییری رخ داده است؟

اگر بخواهیم جمع‌بندی دقیقی از وضعیت فعلی ارائه دهیم، باید گفت تحریم‌های اخیر آمریکا تغییری مستقیم در وضعیت صرافی‌های رمزارز داخلی ایران ایجاد نکرده است. نه نام این صرافی‌ها در فهرست تحریم‌ها آمده و نه محدودیت تازه‌ای فراتر از چارچوب‌های قبلی اعلام شده است. آنچه رخ داده، صرفاً تحریم دو شرکت خارجی است که به ادعای آمریکا در تسهیل جریان‌های مالی مرتبط با ایران نقش داشته‌اند.

با این حال، این ماجرا یک بار دیگر اهمیت سواد رسانه‌ای و دقت در پیگیری اخبار مالی را یادآوری می‌کند. بازار رمزارز، بازاری حساس و به‌شدت واکنش‌پذیر است و انتشار یک تیتر نادرست می‌تواند به‌سرعت باعث تصمیم‌های هیجانی و پرهزینه شود. برای کاربران ایرانی، آگاهی از ریسک‌های همیشگی، تنوع‌بخشی به روش‌های نگهداری دارایی و پیگیری اخبار از منابع معتبر، همچنان مهم‌ترین ابزار مدیریت ریسک محسوب می‌شود.

در نهایت، پاسخ کوتاه به سؤال اصلی این است: خیر، هیچ تحریم جدیدی علیه صرافی‌های رمزارز داخلی ایران اعمال نشده است. شایعه‌ای که در روزهای اخیر دست‌به‌دست شد، حاصل برداشت نادرست از یک خبر رسمی و بی‌توجهی به جزئیات آن بود؛ جزئیاتی که تفاوت میان «تحریم یک شرکت خارجی» و «تحریم کل بازار رمزارز ایران» را مشخص می‌کند.