هشدار پاییزی تولید؛ آیا موج جدید تورم در راه است؟

هشدار پاییزی تولید؛ آیا موج جدید تورم در راه است؟

۵ اسفند ۱۴۰۴ ۱۷ بازدید

افزایش همزمان تورم فصلی، نقطه‌به‌نقطه و سالانه تولیدکننده در پاییز ۱۴۰۴، بار دیگر زنگ هشدار پایداری تورم در اقتصاد ایران را به صدا درآورده است؛ نشانه‌ای که به‌طور سنتی با یک وقفه زمانی به بازار مصرف منتقل می‌شود و می‌تواند بر سبد هزینه خانوارها اثر بگذارد.

بر اساس تازه‌ترین گزارش منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران، شاخص قیمت تولیدکننده در فصل پاییز با رشد قابل توجهی مواجه شده است. اهمیت این شاخص از آن جهت است که به‌عنوان یکی از نماگرهای پیش‌نگر تورم مصرف‌کننده شناخته می‌شود؛ به بیان دیگر، تغییرات قیمت در سطح بنگاه‌های تولیدی معمولا با فاصله‌ای چندماهه به قیمت کالاها و خدمات در سطح خرده‌فروشی منتقل می‌شود.

در شرایطی که اقتصاد ایران طی سال‌های اخیر با تورم مزمن دست‌وپنجه نرم کرده، هرگونه شتاب در تورم تولید می‌تواند به معنای استمرار فشار قیمتی در ماه‌های آینده باشد. تجربه‌های گذشته نیز نشان داده که جهش‌های تولیدکننده، به‌ویژه در بخش‌های انرژی، کشاورزی و صنعت، اغلب به موج‌های تورمی در بازار مصرف منجر شده‌اند.

انتشار با تأخیر؛ تضعیف کارکرد پیش‌نگر شاخص

با این حال، یکی از نکات قابل توجه در گزارش اخیر، نحوه انتشار داده‌هاست. شاخص قیمت تولیدکننده که در مقاطعی به‌صورت ماهانه منتشر می‌شد، بار دیگر به انتشار فصلی بازگشته است. این تغییر تواتر، از منظر تحلیلی محل نقد است؛ چراکه خاصیت پیش‌بینی‌کنندگی شاخص را تا حدی تضعیف می‌کند.

برای نمونه، تورم تولیدکننده پاییز در شرایطی منتشر شده که داده‌های تورم مصرف‌کننده دی‌ماه در دسترس است و آمار بهمن‌ماه نیز در آستانه انتشار قرار دارد. به این ترتیب، شاخصی که باید به‌عنوان چراغ هشدار زودهنگام عمل کند، عملاً با تأخیر منتشر می‌شود و بخشی از کارکرد سیاستی و تحلیلی خود را از دست می‌دهد.

از منظر سیاست‌گذاری، دسترسی به داده‌های به‌روز و با تواتر بالا برای تصمیم‌گیری درباره نرخ بهره، سیاست‌های مالی و حتی کنترل‌های قیمتی اهمیت اساسی دارد. تأخیر در انتشار آمار می‌تواند واکنش سیاست‌گذار را نیز با وقفه مواجه کند.

کدام بخش‌ها تورم‌زا بودند؟

جزئیات گزارش نشان می‌دهد که در پاییز ۱۴۰۴، اغلب گروه‌های اصلی تولیدی با افزایش تورم مواجه شده‌اند و تنها در برخی زیربخش‌ها، از جمله برق، کاهش نرخ تورم مشاهده شده است. این در حالی است که شتاب تورم در بخش کشاورزی نیز قابل توجه بوده؛ بخشی که به‌طور مستقیم با سبد مصرفی خانوار در ارتباط است و تغییرات آن می‌تواند سریع‌تر از سایر بخش‌ها به قیمت مواد غذایی منتقل شود.

افزایش هزینه نهاده‌ها، نوسانات نرخ ارز و فشارهای ساختاری بر تولید، از جمله عواملی هستند که می‌توانند در پس این رشد تورمی قرار داشته باشند. در اقتصادی که وابستگی قابل توجهی به واردات مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای دارد، هرگونه بی‌ثباتی ارزی به سرعت در هزینه تولید منعکس می‌شود.

پیام برای بازار مصرف و سیاست‌گذار

افزایش همزمان تورم فصلی، سالانه و نقطه‌به‌نقطه تولیدکننده، بیش از یک نوسان مقطعی را نشان می‌دهد؛ این همگرایی صعودی می‌تواند نشانه‌ای از تثبیت انتظارات تورمی در سطح بالاتر باشد. اگر این روند در زمستان نیز تداوم یابد، احتمال سرریز آن به تورم مصرف‌کننده در ماه‌های پیش‌رو تقویت خواهد شد.

برای سیاست‌گذار پولی، این داده‌ها می‌تواند به معنای محدودتر شدن فضای مانور برای سیاست‌های انبساطی باشد. در عین حال، برای فعالان اقتصادی و بنگاه‌ها، رشد تورم تولیدکننده به معنای تداوم فشار بر حاشیه سود و ضرورت بازنگری در قیمت‌گذاری است.

در مجموع، گزارش پاییزی شاخص قیمت تولیدکننده نشان می‌دهد که مهار تورم همچنان یکی از چالش‌های اصلی اقتصاد ایران باقی مانده است. حتی اگر در کوتاه‌مدت نشانه‌هایی از ثبات نسبی در بازار مصرف مشاهده شود، تحولات سطح تولید هشداری است مبنی بر اینکه فشارهای قیمتی هنوز به‌طور کامل تخلیه نشده‌اند و بازار مصرف ممکن است در ماه‌های آینده با موج جدیدی از افزایش قیمت‌ها روبه‌رو شود.

آنچه خـواهید خـواند:

آخریـن بررسی شده‌های بازار سرمایه

دیدگاه خود را درباره” هشدار پاییزی تولید؛ آیا موج جدید تورم در راه است؟ ”با ما در میان بگذارید.

آیا مایل به دریافت جدیدترین اخبار و آموزشها از سایت چراغ هستید؟