عبور بدهی آمریکا از ۳۸.۵ تریلیون دلار؛ «روز پیدایش بیت‌کوین» در سایه بحران پولی جهان

این رویداد هم‌زمان شد با سالگرد استخراج نخستین بلاک شبکه بیت‌کوین، موسوم به «Genesis Block»، که در سوم ژانویه ۲۰۰۹ توسط خالق ناشناس این شبکه، ساتوشی ناکاموتو، به ثبت رسید.

بر اساس آخرین داده‌های رسمی، حجم بدهی دولت فدرال آمریکا به حدود ۳۸.۵۶ تریلیون دلار رسیده است. این رقم تنها یک عدد بزرگ در ترازنامه دولت نیست، بلکه بازتاب‌دهنده روندی است که طی سال‌های اخیر به‌ویژه پس از بحران مالی ۲۰۰۸ و همه‌گیری کرونا شدت گرفته و سیاست‌های انبساطی بانک مرکزی آمریکا را به یکی از ارکان اصلی تامین مالی دولت تبدیل کرده است.

تحلیلگران بازار معتقدند افزایش سریع بدهی و رشد پیوسته پایه پولی، زمینه‌ساز کاهش تدریجی قدرت خرید دلار شده است. در همین راستا، جیمز لاویش، تحلیلگر بازار، در واکنش به عبور بدهی آمریکا از این سطح هشدار داد که «چاپ بی‌وقفه پول و گسترش بدهی، در نهایت اعتماد به ارزهای فیات را تضعیف می‌کند و ارزش واقعی پول را زیر سؤال می‌برد».

ریشه‌های بحران بدهی و پیوند آن با بیت‌کوین

داستان بیت‌کوین از دل بحران مالی ۲۰۰۸ متولد شد؛ بحرانی که دولت‌ها برای مهار آن به تزریق گسترده نقدینگی و بسته‌های نجات بانکی روی آوردند. ساتوشی ناکاموتو در نخستین بلاک بیت‌کوین، تیتر روزنامه‌ای را ثبت کرد که به بسته نجات دوم دولت بریتانیا برای بانک‌ها اشاره داشت؛ حرکتی نمادین که به باور جامعه بیت‌کوین، نشان‌دهنده اعتراض به ساختار پولی مبتنی بر چاپ پول و بدهی است.

امروز، با عبور بدهی آمریکا از مرز ۳۸.۵ تریلیون دلار، این پیام بیش از گذشته در کانون توجه قرار گرفته است. داده‌های کنگره آمریکا نشان می‌دهد که دولت فدرال در سال ۲۰۲۵ به‌طور متوسط روزانه حدود ۶ میلیارد دلار به بدهی خود افزوده و در مجموع بیش از ۲.۲ تریلیون دلار در یک سال به رقم کل بدهی اضافه شده است. این در حالی است که رسیدن بدهی ملی آمریکا به یک تریلیون دلار، بیش از دو قرن زمان برد و این اتفاق نخستین‌بار در سال ۱۹۸۱ رخ داد.

هم‌زمان، حجم نقدینگی در گردش دلار نیز به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده است. شاخص M2 که یکی از معیارهای اصلی سنجش حجم پول در اقتصاد آمریکا محسوب می‌شود، اکنون در محدوده ۲۲.۴ تریلیون دلار قرار دارد و روندی افزایشی را تجربه می‌کند. افزایش مداوم این شاخص، به‌طور طبیعی فشار تورمی ایجاد کرده و ارزش واقعی دلار را در برابر کالاها و خدمات محدود کاهش می‌دهد.

در مقابل، بیت‌کوین بر پایه یک سیاست پولی کاملاً متفاوت بنا شده است. عرضه این دارایی دیجیتال به ۲۱ میلیون واحد محدود بوده و طبق یک برنامه از پیش تعیین‌شده به‌تدریج وارد بازار می‌شود. همین ویژگی باعث شده طرفداران بیت‌کوین آن را به‌عنوان ابزاری مقاوم در برابر تورم معرفی کنند؛ دارایی‌ای که برخلاف ارزهای فیات، تحت تاثیر تصمیمات دولت‌ها و بانک‌های مرکزی دچار کاهش ارزش نمی‌شود.

افزایش بدهی آمریکا و رشد نقدینگی، به‌ویژه در شرایطی که نرخ‌های بهره واقعی در بسیاری از مقاطع منفی بوده‌اند، موجب شده سرمایه‌گذاران نهادی و خرد توجه بیشتری به دارایی‌های جایگزین از جمله بیت‌کوین نشان دهند. به اعتقاد برخی تحلیلگران، هم‌زمانی عبور بدهی آمریکا از این سطح تاریخی با سالگرد پیدایش بیت‌کوین، به‌صورت نمادین نشان‌دهنده تقابل دو رویکرد متفاوت در سیاست پولی است: یک‌سو نظام مبتنی بر بدهی و چاپ پول، و سوی دیگر الگویی مبتنی بر عرضه محدود و شفافیت.

در مجموع، هرچند دلار همچنان ارز غالب در مبادلات بین‌المللی است، اما رشد سریع بدهی و نگرانی از تداوم سیاست‌های انبساطی، فضای بحث درباره آینده پول و نقش دارایی‌های دیجیتال را پررنگ‌تر کرده است. عبور بدهی آمریکا از مرز ۳۸.۵ تریلیون دلار، نه‌تنها یک رکورد مالی بلکه نشانه‌ای از چالشی عمیق‌تر برای اعتماد به پول‌های فیات در دهه پیش‌رو به شمار می‌رود.