اوج‌گیری جست‌وجوی «سقوط بیت‌کوین به صفر»؛ بازار در ترس، نهادها در خرید

بیت‌کوین پس از ثبت اوج تاریخی نزدیک به ۱۲۶ هزار دلار در ۶ اکتبر ۲۰۲۵، اکنون به محدوده حدود ۶۶ هزار دلار بازگشته و تقریباً ۵۰ درصد پایین‌تر از سقف قیمتی خود معامله می‌شود. این اصلاح عمیق، شاخص «ترس و طمع» بازار را به محدوده ترس شدید (نزدیک به عدد ۹) رسانده؛ سطحی که پیش‌تر در جریان سقوط اکوسیستم ترا و بحران FTX در سال ۲۰۲۲ مشاهده شده بود.

تفاوت ترس امروز با بحران ۲۰۲۲

افزایش جست‌وجوی عبارت «بیت‌کوین به صفر می‌رسد» آخرین بار در نوامبر ۲۰۲۲ و هم‌زمان با توقف برداشت‌ها در FTX و سقوط قیمت بیت‌کوین به محدوده ۱۵ هزار دلار دیده شده بود. اما تحلیلگران معتقدند ماهیت ترس فعلی با آن دوره تفاوت دارد.

به گفته فعالان حوزه تحلیل داده‌های رسانه‌ای، در سال ۲۰۲۲ ترس بازار عمدتاً ناشی از فروپاشی‌های درون‌صنفی، بحران وام‌دهندگان متمرکز و سقوط یکی از بزرگ‌ترین صرافی‌های جهان بود. اما اکنون محرک اصلی نگرانی‌ها، ریسک‌های کلان اقتصادی و روایت‌های بدبینانه درباره رکود احتمالی در اقتصاد جهانی است.

در هفته‌های اخیر، برخی تحلیلگران برجسته بازارهای مالی سناریوهایی از سقوط گسترده بازارها مشابه بحران ۲۰۰۸ را مطرح کرده‌اند و کاهش قیمت بیت‌کوین را بخشی از یک اصلاح عمیق‌تر در دارایی‌های ریسکی دانسته‌اند. این روایت‌های بدبینانه، به‌واسطه بازنشر گسترده در رسانه‌های تخصصی کریپتو، به تقویت فضای روانی منفی دامن زده و احتمالاً به افزایش جست‌وجوهای مرتبط با «سقوط به صفر» کمک کرده است.

واگرایی رفتار سرمایه‌گذاران خرد و نهادی

نکته قابل‌توجه آن است که هم‌زمان با اوج‌گیری نگرانی در میان سرمایه‌گذاران خرد، داده‌ها از ادامه خرید توسط سرمایه‌گذاران نهادی حکایت دارد. برخی صندوق‌های ثروت ملی و شرکت‌های بزرگ سرمایه‌گذاری، میزان نگهداری بیت‌کوین از طریق صندوق‌های قابل معامله (ETF) را افزایش داده‌اند.

این واگرایی رفتاری نشان می‌دهد در حالی که فضای رسانه‌ای و جست‌وجوهای اینترنتی به سمت بدبینی متمایل شده، جریان سرمایه نهادی لزوماً از بازار خارج نشده است. تحلیل‌ها حاکی از آن است که معمولاً احساسات سرمایه‌گذاران خرد با تأخیر ۱۰ تا ۱۴ روزه نسبت به تغییر لحن حرفه‌ای بازار واکنش نشان می‌دهد؛ به بیان دیگر، زمانی که ترس عمومی به اوج می‌رسد، روایت حرفه‌ای ممکن است در حال تثبیت باشد.

سایه نااطمینانی کلان و دغدغه‌های فناوری

افزایش جست‌وجوی «بیت‌کوین به صفر» در بستری از نااطمینانی بی‌سابقه اقتصاد جهانی رخ می‌دهد. شاخص جهانی نااطمینانی که توسط پژوهشگران اقتصادی تدوین می‌شود، در بالاترین سطح ثبت‌شده خود قرار دارد؛ حتی فراتر از اوج‌های بحران مالی ۲۰۰۸ و شوک همه‌گیری ۲۰۲۰. چنین سطوحی از نااطمینانی معمولاً با کاهش سرمایه‌گذاری، افت رشد اقتصادی و افزایش نوسان در بازارهای دارایی همراه است.

در کنار این عوامل، نگرانی‌ها درباره پیشرفت رایانش کوانتومی و تأثیر احتمالی آن بر امنیت رمزنگاری نیز به‌صورت مقطعی در فضای رسانه‌ای مطرح شده است. با این حال، داده‌های جست‌وجو نشان می‌دهد ترس‌های مرتبط با «بیت‌کوین و کوانتوم» عمدتاً هم‌زمان با افت قیمت تشدید می‌شود و به‌تنهایی محرک اصلی بازار نیست.

جمع‌بندی

افزایش کم‌سابقه جست‌وجوی «بیت‌کوین به صفر» بیش از آنکه نشانه فروپاشی قریب‌الوقوع باشد، بازتابی از اوج‌گیری ترس در میان سرمایه‌گذاران خرد است. در مقابل، رفتار بازیگران نهادی و روندهای سرمایه‌گذاری نشان می‌دهد بازار همچنان در حال بازتعریف تعادل جدید خود است.

در شرایطی که نااطمینانی‌های کلان اقتصادی در سطح بالایی قرار دارد، نوسان در دارایی‌های پرریسک اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد. با این حال، تاریخچه بازار کریپتو نشان داده است که اوج‌های ترس عمومی اغلب با نقاط عطف مهم در چرخه‌های قیمتی هم‌زمان بوده‌اند؛ هرچند تعیین کف دقیق بازار همچنان به عوامل کلان و جریان سرمایه وابسته خواهد بود.