تهدید کوانتومی؛ آیا نهادهای بزرگ کنترل بیت‌کوین را در دست می‌گیرند؟

نیک کارتر، سرمایه‌گذار خطرپذیر و از چهره‌های شناخته‌شده صنعت رمزارز، در یک گفت‌وگوی اخیر اعلام کرد در صورتی که توسعه‌دهندگان بیت‌کوین به نگرانی‌های مرتبط با محاسبات کوانتومی با سرعت کافی پاسخ ندهند، ممکن است نهادهای بزرگ سرمایه‌گذار کنترل فرآیند توسعه را در دست بگیرند. به گفته او، اگر دارایی‌های میلیارد دلاری مشتریان این مؤسسات در معرض ریسک باشد و اقدام مؤثری صورت نگیرد، احتمال «تغییر تیم توسعه» دور از ذهن نخواهد بود.

تمرکز سرمایه نهادی و افزایش فشار برای ارتقا

در حال حاضر، نهادهای مالی بزرگ سهم قابل‌توجهی از عرضه بیت‌کوین را در اختیار دارند. به‌عنوان نمونه، شرکت مدیریت دارایی BlackRock حدود ۷۶۱ هزار بیت‌کوین در اختیار دارد که ارزشی بالغ بر ۵۰ میلیارد دلار دارد و معادل بیش از ۳.۶ درصد از کل عرضه این دارایی دیجیتال است. این سطح از تمرکز مالکیت، به اعتقاد برخی تحلیلگران، می‌تواند در صورت بروز تهدیدی ساختاری، به اعمال فشار برای تغییرات فنی در شبکه منجر شود.

کارتر هشدار داده است که در صورت تعلل در پیاده‌سازی الگوریتم‌های رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم، امکان یک «تسلط شرکتی» بر فرآیند توسعه بیت‌کوین وجود دارد؛ سناریویی که به گفته او می‌تواند با موفقیت نیز همراه باشد. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که بیت‌کوین طی هفته‌های اخیر نوسانات شدیدی را تجربه کرده و قیمت آن به محدوده ۷۰ هزار دلار رسیده است. بر اساس داده‌های بازار، قیمت این رمزارز طی ۳۰ روز گذشته بیش از ۲۶ درصد کاهش یافته است.

با این حال، همه فعالان بازار با این دیدگاه موافق نیستند. برخی مدیران سرمایه‌گذاری معتقدند نهادهای بزرگ عمدتاً سرمایه‌گذاران منفعل هستند و تمایلی به مداخله مستقیم در حاکمیت شبکه ندارند. از نگاه این گروه، ساختار غیرمتمرکز بیت‌کوین و فرآیند اجماع آن، مانعی جدی در برابر هرگونه تغییر تحمیلی خواهد بود.

اختلاف‌نظر درباره فوریت تهدید کوانتومی

بحث درباره تهدید محاسبات کوانتومی برای بیت‌کوین مدت‌هاست در جریان است. برخی کارشناسان، از جمله چارلز ادواردز، آن را تهدیدی بالقوه و حتی «وجودی» برای شبکه می‌دانند و بر لزوم ارتقای سریع پروتکل‌های رمزنگاری تأکید دارند. در مقابل، تحلیلگران دیگری بر این باورند که میزان آسیب‌پذیری فعلی شبکه محدود است.

بر اساس برخی برآوردها، تنها حدود ۱۰ هزار بیت‌کوین از مجموع بیش از ۱.۶ میلیون بیت‌کوین موجود در آدرس‌هایی قرار دارند که کلیدهای رمزنگاری آن‌ها به‌صورت عمومی قابل مشاهده و بالقوه در برابر حمله کوانتومی آسیب‌پذیر است. از این منظر، حتی در صورت پیشرفت ناگهانی فناوری کوانتومی، تهدید فوری برای کل شبکه مطرح نیست.

چهره‌هایی مانند Michael Saylor و Adam Back نیز معتقدند خطر کوانتومی در کوتاه‌مدت اغراق‌آمیز است و تحقق آن ممکن است دهه‌ها زمان ببرد.

پیامدهای احتمالی برای حاکمیت بیت‌کوین

مناقشه کنونی فراتر از یک بحث فنی درباره رمزنگاری است و به موضوع حاکمیت شبکه بازمی‌گردد. اگر نهادهای مالی بزرگ که میلیاردها دلار دارایی مشتریان را مدیریت می‌کنند به این جمع‌بندی برسند که توسعه‌دهندگان فعلی سرعت کافی در مواجهه با تهدیدهای ساختاری ندارند، ممکن است از ابزارهای نفوذ خود برای اعمال تغییر استفاده کنند.

چنین سناریویی می‌تواند تعادل ظریف میان غیرمتمرکز بودن شبکه و تمرکز سرمایه نهادی را به چالش بکشد. از یک سو، ورود سرمایه‌های کلان به بازار بیت‌کوین به افزایش نقدشوندگی و پذیرش گسترده‌تر آن کمک کرده است؛ از سوی دیگر، تمرکز مالکیت می‌تواند در بزنگاه‌های حساس به اهرم فشار تبدیل شود.

در نهایت، آینده این مناقشه به دو عامل وابسته است: سرعت پیشرفت واقعی فناوری محاسبات کوانتومی و میزان آمادگی جامعه توسعه‌دهندگان بیت‌کوین برای اجرای ارتقاهای امنیتی پیشگیرانه. اگر تهدید کوانتومی زودتر از انتظار به مرحله عملیاتی برسد، فشار برای اصلاحات فنی می‌تواند به سرعت افزایش یابد؛ اما در صورت تداوم وضعیت فعلی، این بحث احتمالاً در سطح نظری باقی خواهد ماند.

برای سرمایه‌گذاران، آنچه اهمیت دارد نه صرفاً امکان حمله کوانتومی، بلکه نحوه مدیریت ریسک و کیفیت سازوکارهای تصمیم‌گیری در بزرگ‌ترین شبکه غیرمتمرکز جهان است.